Κυκλαδίτικη Αρχιτεκτονική

Οι παραδοσιακοί οικισμοί είναι περιοχές με ειδικό καθεστώς προστασίας (ΦΕΚ, Υπ. Πολιτισμού ή/και Περιβάλλοντος). Στις Κυκλάδες, σχεδόν όλοι οι οικισμοί έχουν αυστηρούς κανόνες για: χρώματα (μόνο λευκό/γαλάζιο σε συγκεκριμένα στοιχεία), υλικά (διαπνέοντα, παραδοσιακά), μορφολογία (επίπεδες ή κυρτές στέγες, κυβικά σχήματα), ύψη και όγκους. ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Πριν οποιαδήποτε εργασία, επικοινωνήστε με την Πολεοδομία και το ΥΠΠΟ για τις ακριβείς απαιτήσεις της περιοχής σας - οι κανονισμοί διαφέρουν ανά νησί και οικισμό.

Η παράδοση του λευκού χρώματος έχει πρακτικούς και ιστορικούς λόγους: 1) Ο ασβέστης (ασβεστόνερο) ήταν φτηνός και διαθέσιμος τοπικά. 2) Το λευκό ανακλά την ηλιακή ακτινοβολία, κρατώντας το σπίτι δροσερό. 3) Ο ασβέστης έχει αντισηπτικές ιδιότητες. 4) Από το 1936 και μετά, θεσμοθετήθηκε η υποχρέωση λευκού χρώματος σε πολλά νησιά. Σήμερα τα σύγχρονα υλικά (**[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)**, **[ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)**) προσφέρουν την ίδια αισθητική με πολύ μεγαλύτερη διάρκεια.

ΝΑΙ, στις περισσότερες περιπτώσεις, αρκεί να τηρούνται οι προδιαγραφές: λευκό χρώμα (χωρίς αποχρώσεις), ματ φινίρισμα, διαπνοή. Τα σύγχρονα ακρυλικά εξωτερικής χρήσης όπως το **[ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)** ή τα διακοσμητικά επιχρίσματα **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** είναι αποδεκτά και προτιμότερα γιατί: δεν ξεφλουδίζουν όπως ο ασβέστης, διαρκούν 10+ χρόνια αντί για 1-2, έχουν καλύτερη υδατοαπωθητικότητα. Πάντα επιβεβαιώνετε με την τοπική Πολεοδομία.

Σε παραδοσιακούς οικισμούς Κυκλάδων γενικά επιτρέπονται: ΛΕΥΚΟ για τοίχους (υποχρεωτικό), ΓΑΛΑΖΙΟ (Κυκλαδίτικο μπλε) για πόρτες, παράθυρα, κάγκελα, ΩΧΡΑ/ΤΕΡΡΑΚΟΤΑ σε ορισμένα νησιά για στοιχεία, ΓΚΡΙ για δάπεδα αυλής. Τα έγχρωμα στοιχεία πρέπει να ακολουθούν τους τοπικούς κανονισμούς - π.χ. στη Μύκονο υπάρχει συγκεκριμένος κωδικός χρώματος για το μπλε. Το **[ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)** της Marmoline διατίθεται σε αποχρώσεις που πληρούν τις παραδοσιακές προδιαγραφές.

Η διαπνοή (υδρατμοπερατότητα) είναι η ικανότητα ενός υλικού να αφήνει τους υδρατμούς να περνούν. Στην κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική είναι κρίσιμη γιατί: 1) Οι παλιοί τοίχοι από πέτρα και ασβεστοκονίαμα "αναπνέουν". 2) Η υγρασία από το έδαφος και τη θάλασσα πρέπει να εξατμίζεται. 3) Μη διαπνέοντα υλικά (πλαστικά χρώματα, τσιμεντοειδείς σοβάδες) παγιδεύουν υγρασία και προκαλούν αποσάθρωση. Τα προϊόντα **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** και **[SUPER LIME](https://marmoline.gr/categories/sovades/astaria-veltiotika/products/super-lime/)** είναι σχεδιασμένα με υψηλή διαπνοή.

Εξαρτάται από την κατηγορία προστασίας του κτιρίου. Γενικά: ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ θερμομόνωση (ETICS) συχνά ΔΕΝ επιτρέπεται γιατί αλλάζει τη μορφολογία. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ θερμομόνωση επιτρέπεται συνήθως αλλά μειώνει τον χώρο. ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΑ χρώματα/επιχρίσματα (όπως **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** υψηλής ανακλαστικότητας) είναι η καλύτερη λύση - δεν αλλάζουν την εμφάνιση και μειώνουν τη θερμοκρασία έως 8°C. ΜΟΝΩΣΗ ΣΤΕΓΗΣ συνήθως επιτρέπεται εσωτερικά. Πάντα με έγκριση ΥΠΠΟ για διατηρητέα.

Για αυθεντική κυκλαδίτικη αισθητική με σύγχρονη απόδοση προτείνουμε: 1) **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** (λευκό, υψηλής ανακλαστικότητας) - σιλικονούχος σοβάς με εξαιρετική διαπνοή και υδατοαπωθητικότητα, ιδανικός για τελικό φινίρισμα. 2) **[SUPER LIME](https://marmoline.gr/categories/sovades/astaria-veltiotika/products/super-lime/)** - ορυκτός πλαστικοποιητής που αντικαθιστά τον ασβέστη σε παραδοσιακά κονιάματα. 3) **[Ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)** (λευκό ματ) - ακρυλικό χρώμα με διαπνοή. 4) **[MS 33](https://marmoline.gr/categories/steganotika-ylika/steganotika-toixon/products/ms-33/)** - διαφανές σιλικονούχο αδιαβροχοποιητικό για πέτρα και σοβάδες, δεν αλλάζει την εμφάνιση.

Το **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** είναι υψηλής ανακλαστικότητας, σιλικονούχος, παστώδης σοβάς. Πλεονεκτήματα για κυκλαδίτικα κτίρια: 1) ΥΨΗΛΗ ΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ - μειώνει τη θερμοκρασία εσωτερικά, όπως ο παραδοσιακός ασβέστης. 2) ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΔΙΑΠΝΟΗ (υδρατμοπερατότητα) - αφήνει την υγρασία να φεύγει. 3) ΥΔΑΤΟΑΠΩΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - προστατεύει από βροχή και αλάτι. 4) ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ - αντέχει σε ρωγμές. 5) ΜΑΤΙΣΜΑ - λείο, παραδοσιακό φινίρισμα. 6) ΑΝΤΟΧΗ - διαρκεί 15+ χρόνια χωρίς ξεφλούδισμα. Διατίθεται σε λευκό (βάση W) σε διάφορες κοκκομετρίες (1mm, 1.2mm, 1.5mm).

Το **[SUPER LIME](https://marmoline.gr/categories/sovades/astaria-veltiotika/products/super-lime/)** είναι ορυκτός πλαστικοποιητής που αντικαθιστά 100% τον ασβέστη: Για σοβά/κτίσιμο: 4 κιλά SUPER LIME για κάθε 25-30 κιλά τσιμέντου. Για μαρμαροσοβά: 7 κιλά SUPER LIME + 25 κιλά λευκό τσιμέντο αντί για 10 φτυαριές ασβεστοπολτό. Πλεονεκτήματα vs ασβέστη: Δεν χρειάζεται σβήσιμο/ωρίμανση, δεν διαβρώνει οπλισμό, εμποδίζει τις πεταλίδες, πιο ασφαλές στη χρήση, σταθερή ποιότητα. Το αποτέλεσμα είναι αυθεντικό κυκλαδίτικο φινίρισμα με σύγχρονες επιδόσεις.

Για εξωτερικούς τοίχους σε παραδοσιακό κυκλαδίτικο οικισμό προτείνουμε: ΕΠΙΛΟΓΗ 1 (Καλύτερη): **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** σε βάση W (λευκό) - έγχρωμος σοβάς που δεν χρειάζεται βάψιμο, υψηλή διαπνοή και ανακλαστικότητα, διάρκεια 15+ χρόνια. ΕΠΙΛΟΓΗ 2: **[Ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)** σε λευκό ματ - εξαιρετικής ποιότητας ακρυλικό χρώμα, ικανότητα διαπνοής, ισχυρή πρόσφυση, απόδοση 12-13 τ.μ./λίτρο. ΕΠΙΛΟΓΗ 3: UNI PAINT ACRYL σε λευκό - οικονομική επιλογή με μεγάλη αντοχή στα αλκάλια, ιδανικό για νέους σοβάδες.

Το **[MS 33](https://marmoline.gr/categories/steganotika-ylika/steganotika-toixon/products/ms-33/)** είναι διαφανές, σιλικονούχο αδιαβροχοποιητικό ιδανικό για εμφανή πέτρα: Εφαρμογή απευθείας σε στεγνή επιφάνεια με ρολό/ψεκασμό. Προστατεύει από νερό και αλάτι χωρίς να αλλάζει χρώμα ή υφή. Αφήνει την πέτρα να "αναπνέει". Κατανάλωση: 0,2-1 kg/τ.μ. ανάλογα την απορροφητικότητα. Ιδανικό για: παραδοσιακή πέτρινη τοιχοποιία, κεραμίδια, σοβάδες, αρμούς. Φιλικό προς το περιβάλλον (χωρίς διαλύτες).

Για παραδοσιακή κυκλαδίτικη αισθητική: ΒΑΣΙΚΗ ΣΤΡΩΣΗ: Κλασικός τσιμεντοκονία ή έτοιμος σοβάς Marmoline με **[SUPER LIME](https://marmoline.gr/categories/sovades/astaria-veltiotika/products/super-lime/)** αντί για ασβέστη. ΤΕΛΙΚΗ ΣΤΡΩΣΗ - 3 επιλογές: 1) **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** (βέλτιστη) - παστώδης σοβάς, δεν χρειάζεται βάψιμο, υψηλή ανακλαστικότητα. 2) Μαρμαροσοβάς με SUPER LIME + λευκό τσιμέντο - παραδοσιακή συνταγή με σύγχρονα υλικά, έπειτα βάψιμο. 3) Τσιμεντοειδής λευκός σοβάς τελικής στρώσης + **[ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)**. Αποφύγετε: Τσιμεντοσοβάδες χωρίς πλαστικοποιητή (ρηγματώνονται), πλαστικά/αδιαπέραστα φινιρίσματα.

Συνηθισμένες αιτίες: 1) ΥΓΡΑΣΙΑ από το έδαφος - η τριχοειδής ανύψωση φέρνει άλατα που σπρώχνουν το χρώμα. Λύση: στεγάνωση βάσης, αποστράγγιση. 2) ΚΑΚΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ - βάψιμο πάνω σε σαθρό σοβά ή σκόνη. Λύση: αφαίρεση, αστάρι, νέο χρώμα. 3) ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΧΡΩΜΑ - πλαστικό χρώμα που δεν αναπνέει. Λύση: διαπνέον χρώμα (**[ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)**). 4) ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟ ΠΑΧΟΣ - πολλές στρώσεις χωρίς αφαίρεση παλιού. Λύση: απόξεση μέχρι υγιές υπόστρωμα. Για μόνιμη λύση: **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** αντί για χρώμα.

Η αλατοάνθηση (λευκά κρυσταλλικά άλατα) είναι σύνηθες πρόβλημα σε κυκλαδίτικα σπίτια λόγω θάλασσας και υγρασίας εδάφους. Αντιμετώπιση: 1) ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΠΗΓΗΣ - υγρασία από έδαφος, διαρροή, συμπύκνωση; 2) ΣΤΕΓΝΩΜΑ - περιμένετε να στεγνώσει πλήρως η τοιχοποιία. 3) ΒΟΥΡΤΣΙΣΜΑ - αφαιρέστε τα άλατα με συρματόβουρτσα (στεγνά). 4) ΜΗ ΠΛΕΝΕΤΕ - το νερό διαλύει τα άλατα που ξαναβγαίνουν. 5) ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ - εφαρμόστε **[MS 33](https://marmoline.gr/categories/steganotika-ylika/steganotika-toixon/products/ms-33/)** αδιαβροχοποιητικό για μελλοντική προστασία. 6) ΡΙΖΙΚΗ ΛΥΣΗ - υδρομόνωση θεμελίων, αποστράγγιση.

Λύσεις χωρίς αλλοίωση του παραδοσιακού χαρακτήρα: 1) ΨΥΧΡΗ ΣΤΕΓΗ - εφαρμογή λευκής μεμβράνης ή ανακλαστικού χρώματος στο δώμα (αόρατο). 2) **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** στις προσόψεις - υψηλή ανακλαστικότητα μειώνει την απορρόφηση θερμότητας έως 30%. 3) ΣΚΙΑΣΗ - παραδοσιακές πέργολες με καλαμωτή (επιτρέπονται). 4) ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΟΝΩΣΗ - θερμομόνωση από μέσα αν επιτρέπεται. 5) ΔΙΑΣΤΑΥΡΟΥΜΕΝΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ - παράθυρα σε αντικριστές πλευρές. 6) ΠΑΝΤΖΟΥΡΙΑ - κλειστά τις ζεστές ώρες. Κατανάλωση SVR SILICONE 1mm: 1,8-2 kg/τ.μ.

Η υγρασία σε κυκλαδίτικα σπίτια προέρχεται συνήθως από: 1) ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΑΝΥΨΩΣΗ - νερό από το έδαφος. Λύση: χημική στεγάνωση θεμελίων, αποστράγγιση. 2) ΔΙΑΡΡΟΕΣ ΣΤΕΓΗΣ - έλεγχος δώματος/κεραμιδιών. 3) ΣΥΜΠΥΚΝΩΣΗ - κακός αερισμός. Λύση: εξαερισμός, αφυγραντήρας. 4) ΠΛΕΥΡΙΚΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ - βροχή από πλάγια. Λύση: **[MS 33](https://marmoline.gr/categories/steganotika-ylika/steganotika-toixon/products/ms-33/)** αδιαβροχοποιητικό εξωτερικά. Για εσωτερικά: αφαιρέστε σαθρό σοβά, αφήστε να στεγνώσει, αστάρι αντιαλκαλικό, διαπνέον χρώμα. ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Μη χρησιμοποιείτε τσιμεντοειδή επιχρίσματα σε παλιούς τοίχους - παγιδεύουν την υγρασία.

Βήματα για τέλειο αποτέλεσμα: 1) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ - αφαιρέστε σαθρό χρώμα, ξύστε, καθαρίστε σκόνη. 2) ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ - κλείστε ρωγμές με κατάλληλο στόκο. 3) ΑΣΤΑΡΩΜΑ - **[PAINT PRIMER](https://marmoline.gr/en/categories/chromata/astari-prosfisis/products/paint-primer/)** σε καινούργιο ή πολύ απορροφητικό σοβά. 4) ΠΡΩΤΟ ΧΕΡΙ - αραιωμένο 10-15% με νερό. 5) ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΕΡΙ - χωρίς αραίωση. Συμβουλές: Εφαρμόζετε σε θερμοκρασία 10-30°C, αποφύγετε άμεσο ήλιο, μην βάφετε αν αναμένεται βροχή σε 24 ώρες. Απόδοση: 12-13 τ.μ./λίτρο. Για καλύτερη διάρκεια: εφαρμόστε **[MS 33](https://marmoline.gr/categories/steganotika-ylika/steganotika-toixon/products/ms-33/)** αδιαβροχοποιητικό μετά το στέγνωμα.

Εφαρμογή **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)**: 1) ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ - πρέπει να είναι στεγνό, στέρεο, χωρίς σκόνη. Ιδανικό πάνω σε οπλισμένο επίχρισμα συστήματος ETICS ή καλά προετοιμασμένο σοβά. 2) ΑΣΤΑΡΩΜΑ - με κατάλληλο ακρυλικό αστάρι (**[PAINT PRIMER](https://marmoline.gr/en/categories/chromata/astari-prosfisis/products/paint-primer/)**) αν η επιφάνεια είναι πολύ απορροφητική. 3) ΕΦΑΡΜΟΓΗ - με ανοξείδωτη σπάτουλα ή πιστόλι. Απλώστε ομοιόμορφα σε πάχος ίσο με την κοκκομετρία (1/1.2/1.5mm). 4) ΦΙΝΙΡΙΣΜΑ - με πλαστική σπάτουλα ή σφουγγάρι σε κυκλικές κινήσεις για ομοιόμορφη υφή. Κατανάλωση: 1mm=1.8-2 kg/τ.μ., 1.5mm=2-2.3 kg/τ.μ. Στεγνώνει σε 24 ώρες.

Εξαρτάται από τα υλικά: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΑΣΒΕΣΤΗΣ: κάθε 1-2 χρόνια ασβεστόνερο. ΑΚΡΥΛΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ (**[ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)**): κάθε 7-10 χρόνια. **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)**: κάθε 15-20 χρόνια. **[MS 33](https://marmoline.gr/categories/steganotika-ylika/steganotika-toixon/products/ms-33/)** ΑΔΙΑΒΡΟΧΟΠΟΙΗΤΙΚΟ: κάθε 10-15 χρόνια. Παράγοντες που επηρεάζουν: έκθεση στη θάλασσα (πιο συχνή συντήρηση), ποιότητα εφαρμογής, καιρικές συνθήκες. Ετήσιος έλεγχος: Κάθε φθινόπωρο ελέγξτε για ρωγμές, αποσαθρώσεις, σημεία υγρασίας πριν τον χειμώνα.

ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ: Το βάψιμο θεωρείται "μικρής κλίμακας εργασία" και συνήθως δεν απαιτεί οικοδομική άδεια. ΟΜΩΣ: Σε διατηρητέα κτίρια ή αυστηρά προστατευόμενους οικισμούς μπορεί να χρειάζεται έγκριση ΥΠΠΟ. Αλλαγή χρώματος (π.χ. από μπεζ σε λευκό) μπορεί να απαιτεί έγκριση. Τοποθέτηση σκαλωσιάς σε δημόσιο χώρο χρειάζεται άδεια Δήμου. ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Ρωτήστε την Πολεοδομία του Δήμου ΠΡΙΝ ξεκινήσετε - μια τηλεφωνική κλήση σας γλιτώνει από πρόστιμα.

Τα διατηρητέα κτίρια έχουν ειδικό καθεστώς: ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗ ΥΠΠΟ για: αλλαγή υλικών πρόσοψης, αλλαγή χρωμάτων, αλλαγή κουφωμάτων, προσθήκες/αλλαγές όγκων. ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ ΣΥΝΗΘΩΣ: εσωτερικές εργασίες που δεν επηρεάζουν τη δομή, συντήρηση με ίδια υλικά/χρώματα, επισκευές υδρορροών/κεραμιδιών. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ: Υποβολή αίτησης στο ΥΠΠΟ με τεχνική έκθεση, αναμονή έγκρισης (1-6 μήνες), εκτέλεση σύμφωνα με την έγκριση. ΠΡΟΣΟΧΗ: Εργασίες χωρίς έγκριση επιφέρουν βαριά πρόστιμα και υποχρέωση αποκατάστασης.

Εξαρτάται από τον οικισμό: ΓΕΝΙΚΑ: Σε παραδοσιακούς οικισμούς τα ενεργειακά συστήματα πρέπει να μην είναι ορατά από κοινόχρηστο χώρο. ΗΛΙΑΚΟΣ: Συνήθως επιτρέπεται αν τοποθετηθεί σε θέση που δεν φαίνεται ή σε συγκεκριμένη περιοχή του δώματος. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ: Πιο αυστηροί περιορισμοί - συχνά απαγορεύονται ή επιτρέπονται μόνο με ειδικές προδιαγραφές (π.χ. κεραμοσκεπή χρώματος). ΑΝΤΛΙΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ: Η εξωτερική μονάδα πρέπει να κρύβεται. Επικοινωνήστε με την Πολεοδομία για τις τοπικές απαιτήσεις.

Βήματα για ανακαίνιση ερειπίου: 1) ΝΟΜΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ - τίτλοι ιδιοκτησίας, όροι δόμησης, κατάταξη (διατηρητέο;). 2) ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ - αποτύπωση, στατική μελέτη, άδεια. 3) ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΟΜΗΣ - στέρεωση τοιχοποιίας, σκεπής. 4) ΣΤΕΓΑΝΩΣΗ - θεμελίων, σκεπής. 5) ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΑ - νέα δίκτυα. 6) ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΑ - **[SUPER LIME](https://marmoline.gr/categories/sovades/astaria-veltiotika/products/super-lime/)** για παραδοσιακά κονιάματα. 7) ΦΙΝΙΡΙΣΜΑ - **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** ή **[ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)**. BUDGET: Ενδεικτικά 1.500-2.500€/τ.μ. για πλήρη ανακαίνιση (οι τιμές διαφέρουν σημαντικά). ΧΡΟΝΟΣ: 8-18 μήνες ανάλογα με το μέγεθος και τις εγκρίσεις.

Για πισίνα που ταιριάζει με την κυκλαδίτικη αισθητική: ΛΕΥΚΕΣ ΠΙΣΙΝΕΣ: Τσιμεντοειδής λευκός σοβάς + **[AQUATA SEAL 100](https://marmoline.gr/categories/steganopoiisi/steganopoiisi-ypogion-taration-katastromatoi/products/aquata-seal-100/)** στεγανωτικό = φυσικό τυρκουάζ χρώμα νερού χωρίς ψηφίδες. DECK/ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ: Πατητή τσιμεντοκονία σε φυσικούς τόνους ή τοπική πέτρα. ΤΟΙΧΙΑ: **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** λευκό για συνέχεια με το κτίριο. ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι κανονισμοί μπορεί να περιορίζουν μέγεθος/θέση πισίνας σε παραδοσιακούς οικισμούς. Χρειάζεται οικοδομική άδεια και συχνά έγκριση από Αρχαιολογία/Δασαρχείο.

Τα ξύλινα κουφώματα σε κυκλαδίτικα σπίτια απαιτούν ιδιαίτερη φροντίδα λόγω ήλιου και αλατιού: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ: Καθαρισμός από αλάτι με υγρό πανί, έλεγχος για σαθρότητα. ΒΑΨΙΜΟ: Κάθε 3-5 χρόνια με **[L'AQUA PAINT](https://marmoline.gr/categories/chromata/vernikochromata/products/laqua-paint/)** (ρεπουλίνη νερού) σε παραδοσιακές αποχρώσεις (γαλάζιο, πράσινο, καφέ). ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ: Εμποτισμός με συντηρητικό ξύλου πριν το χρώμα. ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Αν είναι σάπια, αντικαταστήστε με ίδιο τύπο ξύλου/σχέδιο (υποχρεωτικό σε διατηρητέα). ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ: Αλουμίνιο απομίμησης ξύλου - ελέγξτε αν επιτρέπεται στον οικισμό σας.

Checklist πριν την αγορά: 1) ΝΟΜΙΚΑ - τίτλοι, εντός/εκτός σχεδίου, τυχόν αυθαίρετα, υποθήκες. 2) ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ - διατηρητέο, παραδοσιακός οικισμός, Natura; 3) ΣΤΑΤΙΚΗ - ρωγμές, κλίσεις, σταθερότητα πέτρινης τοιχοποιίας. 4) ΥΓΡΑΣΙΑ - κηλίδες, άλατα, μούχλα, μυρωδιά. 5) ΣΤΕΓΗ - κατάσταση μονώσεων, κεραμιδιών. 6) ΔΙΚΤΥΑ - ηλικία ηλεκτρολογικών/υδραυλικών. 7) ΠΡΟΣΒΑΣΗ - οχήματα, φορτηγά υλικών; 8) ΓΕΙΤΟΝΙΑ - θέα που μπορεί να χαθεί από μελλοντικές οικοδομές; ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Προσλάβετε τοπικό μηχανικό που γνωρίζει τους κανονισμούς.

Ενδεικτικές τιμές για πρόσοψη 100 τ.μ. (οι τιμές διαφέρουν σημαντικά ανά περιοχή και εργολάβο - ζητήστε προσφορές): ΒΑΨΙΜΟ ΜΟΝΟ: 800-1.500€ (υλικά + εργασία). ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΣΟΒΑ + ΒΑΨΙΜΟ: 2.500-4.000€. **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** ΤΕΛΙΚΟ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑ: 3.500-5.500€ (μεγαλύτερη διάρκεια, χωρίς μελλοντικά βαψίματα). ΠΛΗΡΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΟΒΑ: 5.000-8.000€. Επιπλέον κόστη: σκαλωσιές 500-1.000€, μεταφορά υλικών σε δυσπρόσιτα σημεία. ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Το SVR SILICONE έχει υψηλότερο αρχικό κόστος αλλά εξοικονομεί 2-3 βαψίματα σε 15 χρόνια.

Πιθανές πηγές επιδότησης (ελέγξτε τους τρέχοντες όρους - αλλάζουν συχνά): 1) ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ: Καλύπτει θερμομόνωση, κουφώματα, θέρμανση/ψύξη σε κύρια κατοικία. 2) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΝΟΜΟΣ: Για τουριστική χρήση (ξενοδοχείο, Airbnb). 3) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΥΠΠΟ: Για διατηρητέα κτίρια, συνήθως καλύπτουν μέρος της αποκατάστασης. 4) LEADER/ΠΑΑ: Αγροτουριστικές δραστηριότητες. 5) ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ: Ορισμένοι Δήμοι νησιών έχουν προγράμματα για ασβεστώματα/όψεις. ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Οι περισσότερες επιδοτήσεις απαιτούν έγκριση ΠΡΙΝ την έναρξη εργασιών.

Η παραδοσιακή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική είναι εξ ορισμού βιοκλιματική: ΔΡΟΣΙΣΜΟΣ: Λευκοί τοίχοι (υψηλή ανακλαστικότητα), μικρά παράθυρα στη νότια πλευρά, παχιοί τοίχοι (θερμική μάζα). ΑΕΡΙΣΜΟΣ: Διαμπερείς κατοικίες, μπαγδατί, εσωτερικές αυλές. ΣΚΙΑΣΗ: Στενά δρομάκια, πέργολες, κλειστά μπαλκόνια. ΘΕΡΜΑΝΣΗ: Νότιος προσανατολισμός, ηλιακή θέρμανση μάζας. Σήμερα τα **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** υψηλής ανακλαστικότητας ενισχύουν αυτά τα χαρακτηριστικά με σύγχρονη τεχνολογία, μειώνοντας την ανάγκη για κλιματισμό.

Βιώσιμες επιλογές για κυκλαδίτικη ανακαίνιση: 1) ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ - επισκευάστε αντί να αντικαταστήσετε όπου είναι δυνατό. 2) ΤΟΠΙΚΑ ΥΛΙΚΑ - πέτρα, κεραμίδια από τοπικές πηγές. 3) ΧΑΜΗΛΑ VOC - χρώματα όπως **[ακρυλικό χρώμα εξωτερικής χρήσης](https://marmoline.gr/categories/chromata/chromata-exoterikis-chrisis/products/akryliko-xroma-gia-eksoteriki-xrisi/)** με χαμηλές πτητικές ενώσεις. 4) **[MS 33](https://marmoline.gr/categories/steganotika-ylika/steganotika-toixon/products/ms-33/)** - χωρίς διαλύτες, φιλικό στο περιβάλλον. 5) **[SUPER LIME](https://marmoline.gr/categories/sovades/astaria-veltiotika/products/super-lime/)** - αντικαθιστά ασβέστη χωρίς ενεργοβόρα παραγωγή. 6) ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ - μπάζα σε αδειοδοτημένες μονάδες (υποχρεωτικό). 7) ΨΥΧΡΑ ΥΛΙΚΑ - **[SVR SILICONE](https://marmoline.gr/categories/exoteriki-thermomonosi/pastodeis-sovades/products/svr-silicone/)** μειώνει ανάγκη κλιματισμού. 8) ΗΛΙΑΚΟΣ - ζεστό νερό με τον ήλιο.

ΝΑΙ, κάθε νησί και συχνά κάθε οικισμός έχει διαφορετικούς κανονισμούς: ΜΥΚΟΝΟΣ: Αυστηρή παλέτα χρωμάτων, συγκεκριμένος κωδικός για μπλε, έλεγχος υλικών. ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ: Προστασία καλντέρας, περιορισμοί ύψους, ειδικές απαιτήσεις για σκαπτά σπίτια. ΤΗΝΟΣ: Προστασία περιστεριώνων, παραδοσιακά μονοπάτια. ΝΑΞΟΣ: Πύργοι Βενετικοί, ειδικό καθεστώς. ΣΙΦΝΟΣ: Προστασία καπναριών, παραδοσιακών στοιχείων. ΠΑΡΟΣ: Ζώνες διαφορετικής προστασίας. ΓΕΝΙΚΑ: Πάντα επικοινωνείτε με την τοπική Πολεοδομία πριν ξεκινήσετε οποιαδήποτε εργασία.